Thematische verloven

Het ACV hecht veel belang aan de kwaliteit van werken. Werkbaar werk is voor het ACV geen holle slogan. Een belangrijk onderdeel van werkbaar werk is de mogelijkheid voor werknemers om hun werk beter te combineren met hun gezin en privéleven.

In de privésector kunnen de werknemers hun loopbaan tijdelijk onderbreken naargelang twee formules, namelijk tijdskrediet en thematische verloven.

Je kan tijdkrediet nemen in de vorm van een onderbreking of arbeidsduurvermindering. De werknemer kan voltijds tijdkrediet opnemen, of kiezen voor een loopbaanvermindering, halftijds of 4/5. 55-plussers kunnen eveneens een beroep doen op tijdkrediet (landingsbanen).
Maar in deze rubriek gaan we vooral wat dieper in op de thematische verloven.

Thematische verloven

Er bestaan vier zogenaamde ‘thematische verloven’ ook wel zorgverlof genoemd: het ouderschapsverlof (opvang van een nieuwgeboren of geadopteerd kind), het verlof voor het verstrekken van pleegzorg (opvang van een geplaatst kind), het verlof voor palliatieve zorgen (verzorging van een stervende persoon) en het verlof voor medische bijstand (verzorging van een ernstig ziek familielid). Tot slot kan je ook verlof opnemen als je kind wordt gehospitaliseerd.

1. Ouderschapsverlof

Wat is ouderschapsverlof?

Werknemers met jonge kinderen kunnen ouderschapsverlof opnemen. Dit met het oog op de opvoeding van jonge kinderen. Ouderschapsverlof mag niet worden verward met moederschapsverlof of geboorteverlof (10 dagen na de geboorte, voorheen vaderschapsverlof genoemd). Het ouderschapsverlof kan worden genomen vanaf de geboorte tot het kind 12 jaar wordt. In geval van adoptie kan ouderschapsverlof worden genomen gedurende een periode die loopt vanaf de inschrijving van het kind in de gemeente als deel uitmakend van het gezin van de werknemer en dit tot het kind 12 jaar wordt. De leeftijdsgrens is 21 jaar wanneer het kind gehandicapt is.

Hoelang kan ik ouderschapsverlof nemen?
Ouderschapsverlof kan je in drie vormen nemen:

·         Volledige schorsing van de arbeidsprestaties gedurende een periode van vier maanden die kan worden opgesplitst in periodes van 1 maand.

·         Als je voltijds bent tewerkgesteld, kan je gedurende een periode van 8 maanden, splitsbaar in periodes van 2 maanden, overstappen op halftijds werken (vermindering van de werktijd met de helft).

·         Als je voltijds bent tewerkgesteld, kan je gedurende een periode van 20 maanden, splitsbaar in periodes van 5 maanden, overstappen op 4/5  (vermindering van de werktijd met 1/5).

Hoe dien ik een aanvraag in?
Je brengt je werkgever ten minste 2 maanden en ten hoogste 3 maanden vooraf op de hoogte. Je verwittigt per aangetekende brief of door overhandiging van de brief tegen ontvangstbewijs. De werkgever kan het verlof maximaal 6 maanden uitstellen om redenen die betrekking hebben op de werking van de onderneming, op voorwaarde dat hij zijn beslissing binnen de maand na de aanvraag meedeelt. In dat geval kan het verlof worden genomen na de 12e verjaardag van het kind.

Je moet in de periode van 15 maanden vóór de aanvraag gedurende 12 maanden tewerkgesteld zijn geweest door de werkgever.

2. Zorgverlof: ernstige ziekte familielid

Ernstige ziekte familielid
Als werknemer heb je recht op verlof om een zwaar ziek gezins- of familielid te verzorgen. Een 'gezinslid' is iedere persoon die met de werknemer samenwoont (onder hetzelfde dak leeft). Een 'familielid' is een (bloed)verwant tot de tweede graad. Onder 'zwaar ziek' verstaat men iedere ziekte die door de behandelend arts als dusdanig wordt beschouwd.

Hoelang kan ik zorgverlof opnemen?
Als je voltijds werkt, kan je je arbeidsprestaties volledig onderbreken of met 1/5 verminderen. Als je minstens ¾ werkt, kan je je arbeidsprestaties verminderen tot halftijds. Als je deeltijds werkt, kan je enkel volledig onderbreken. In een onderneming die op 30 juni vorig jaar minder dan 10 werknemers telde, kan je enkel volledig je loopbaan onderbreken.

Je kan je loopbaan volledig onderbreken gedurende maximum 12 maanden per patiënt, en dit in periodes van minimum 1 maand en maximum 3 maanden. Als je je arbeidsprestaties gedeeltelijk vermindert, is de maximale duur per patiënt 24 maanden. Ook hier in periodes van minimum 1 maand en maximum 3 maanden.

Hoe dien ik een aanvraag in?
Je dient een schriftelijke aanvraag in bij je werkgever (aangetekend of tegen ontvangstbewijs) minstens 7 dagen voor de ingangsdatum van het verlof. Je moet een attest van de behandelend arts toevoegen waarin je je bereid verklaart de persoon te verzorgen.

Om organisatorische redenen heeft de werkgever 2 werkdagen  bedenktijd om het verlof uit te stellen. De duur van het uitstel is maximum 7 dagen.

3. Zorgverlof: hospitalisatie van een minderjarige

Hospitalisatie minderjarige

Sinds 1 november 2012 kunnen de ouders van een minderjarig kind dat in het ziekenhuis wordt opgenomen een week zorgverlof vragen, dat één keer verlengd kan worden. Het recht geldt enkel bij ziekenhuisopname, maar het kind hoeft niet noodzakelijk de hele duur van het verlof opgenomen blijven. De werknemer kan het verlof ook gebruiken om thuis op zijn kind te passen.

Wie heeft er recht op?
Dit verlof is een recht voor ouders. Als de ouders het verlof niet kunnen opnemen, wordt de mogelijkheid opengesteld voor verwanten van de tweede graad, bijvoorbeeld grootouders of een oudere broer of zus.

Hoe kan dit verlof worden opgenomen ?
Het recht wordt enkel toegekend in de vorm van een volledige onderbreking van de prestaties. Als de werknemer vaststelt dat de 2 weken niet zullen volstaan, kan hij nadien het normale stelsel van zorgverlof gebruiken, door middel van een aanvraagtermijn van 7 dagen.

Hoe dien ik een aanvraag in?
Het verlof moet minstens 7 dagen vóór de ziekenhuisopname worden aangevraagd. Wel kan je een afwijking op de verwittigingstermijn krijgen als het gaat om een spoedopname. In dat geval moet je de werkgever onmiddellijk op de hoogte brengen. 

Je moet als werknemer een getuigschrift van je dokter afleveren. Dat attest moet vermelden dat sociale, familiale of psychologische bijstand nodig is. Als er wordt afgeweken van de verwittigingstermijn van 7 dagen, moet het attest vermelden dat het gaat om een spoedopname.

Je moet als werknemer ook een ziekenhuisattest bezorgen dat bewijst dat de opname wel degelijk heeft plaatsgehad.

4. Zorgverlof: pleegverlof

Pleegverlof
De werknemer die door de rechtbank of een dienst voor jeugdbescherming is aangesteld als pleegouder heeft het recht om afwezig te zijn op het werk om plichten of taken te vervullen die te maken hebben met de pleegzorgsituatie.

Op hoeveel dagen pleegzorgverlof heb je recht?
Het verlof telt maximum 6 dagen per jaar. Het wordt niet vergoed door de werkgever, maar je krijgt er een onderbrekingsuitkering van de RVA voor.

5. Zorgverlof: Palliatief verlof

Palliatief verlof
De werknemer heeft het recht om verlof te nemen om een persoon bij te staan die palliatieve zorgen nodig heeft. Hij heeft hiervoor geen voorafgaande toestemming van de werkgever nodig. Onder palliatieve zorgen wordt elke vorm van medische, sociale, administratieve en psychologische bijstand verstaan, alsook de verzorging van een persoon die lijdt aan een ongeneeslijke ziekte in terminale fase. De persoon die bijstand nodig heeft, hoeft niet per se een familielid te zijn van de werknemer.

De werknemer moet zijn aanvraag steeds staven met een getuigschrift van de dokter van de persoon die palliatieve zorgen nodig heeft. De dokter verklaart dat de werknemer bereid is deze zorgen toe te dienen.

Hoe kan het palliatief verlof worden opgenomen?
Het verlof bedraagt één maand en kan worden verlengd met één maand. Het palliatief verlof start op de eerste dag van de week die volgt op de week in de loop waarvan de werknemer het medisch getuigschrift heeft getoond. Het kan vroeger starten, mits akkoord van de werkgever.

Je kan het palliatief verlof opnemen in de vorm van een volledige loopbaanonderbreking of een vermindering van je prestaties met de helft of 1/5. Om je prestaties te mogen verminderen, moest je voordien wel voltijds aan het werk zijn.

Zorgverlof Vlaamse aanmoedigingspremies

Werknemers die thematisch verlof nemen, kunnen aanspraak maken op een aanmoedigingspremie van de Vlaamse overheid (zorgkrediet), bovenop de RVA-uitkering.

Daartoe moeten 4 algemene voorwaarden vervuld zijn:

·         Je werkt in de privésector.

·         Je werkt in het Vlaamse Gewest.

·         Je werkt bij de werkgever sinds 1 jaar.

·         Je valt onder een ad-hoc akkoord, gesloten op het vlak van de sector of onderneming.

De aanvraag moet worden ingediend bij de Vlaamse overheid

Welk zorgkrediet?
Werknemers beschikken over een zorgkrediet van 1 jaar dat recht geeft op de Vlaamse aanmoedigingspremie in volgende gevallen:

·         Zorg voor een kind tot en met de leeftijd van 7 jaar (11 jaar indien het kind voor 66% gehandicapt is).

·         Zorg voor een moeder of vader ouder dan 70 jaar.

·         Bijstand aan een persoon die ongeneeslijk ziek is en die zich in een terminale fase bevindt.

·         Bijstand of verzorging van een zwaar ziek gezins- of familielid.

Wat gebeurt er als er geen akkoord bestaat op het vlak van de sector of onderneming?
Als er op het niveau van de sector of de onderneming geen akkoord bestaat, is de minimale regelgeving van toepassing. De Vlaamse aanmoedigingspremie wordt toegekend bij:

·         Palliatief verlof.

·         Verlof voor de verzorging van een zwaar ziek gezins- of familielid.

·         Ouderschapsverlof.