Bedrijven kampen met recordaantal zieken

Waar vakbonden al jaren voor waarschuwen en acties voor voeren. Het optrekken van de pensioenleeftijd in combinatie met het afbouwen van landingsbanen heeft gevolgen.

Een artikel van De Tijd (19/10/2018), bron Securex

Net geen 3 procent van de Belgische werknemers zit al langer dan een jaar ziek thuis. Dat is het dubbele van tien jaar geleden. ©ANP XTRA

Dagelijks zit 7 procent Belgische werknemers ziek thuis. De voorbije tien jaar is het ziekteverzuim in Belgische bedrijven stelselmatig toegenomen.

Voor iedere 21 werknemers telde een bedrijf tien jaar geleden één zieke. Ondertussen is van iedere 14 werknemers dagelijks één iemand afwezig.

Net geen 3 procent van de Belgische werknemers zit al langer dan een jaar ziek thuis. Dat is het dubbele van tien jaar geleden, toen de invaliditeit 1,4 procent bedroeg. Bij de 50-plussers steeg het invaliditeitspercentage in diezelfde periode van 5 naar 7,3 procent. Bij de min-30-jarigen is amper 0,2 procent langer dan een jaar afwezig.

3 Procent

Net geen 3 procent van de Belgische werknemers zit al langer dan een jaar ziek thuis. Dat is het dubbele van tien jaar geleden.

Ons land telde eind 2017 voor het eerst meer dan 400.000 werknemers en zelfstandigen die langer dan een jaar ziek thuis zaten.

De hr-dienstverlener Securex analyseerde de gegevens van 25.500 bedrijven met ruim 200.000 werknemers.

Ouderen en jongeren

‘Vooral de vergrijzing doet het absenteïsme pieken’, zegt Securex-onderzoeker Heidi Verlinden. ‘Doordat meer oudere mensen aan de slag zijn en we langer moeten werken, neemt het ziekteverzuim toe. Bij de arbeiders is dat effect groter dan bij de bedienden. Zij zitten dan ook met een zwaardere fysieke belasting, die doorweegt als ze langer moeten werken.’

Heidi Verlinden, onderzoeker Securex

De sterkste toename verhoudingsgewijs doet zich voor bij de dertigers en veertigers. Van de Belgische werknemers tussen 30 en 50 jaar oud zit 1,7 procent al langer dan een jaar ziek thuis. In 2001 was slechts 0,6 procent van de dertigers en veertigers langer dan een jaar buiten strijd. Sindsdien is dat percentage bijna verdrievoudigd.

In een eerdere bevraging van Securex gaf een op de vijf dertigers aan zich mentaal uitgeput te voelen. In geen enkele andere leeftijdsgroep lag het risico op een burn-out zo hoog. ‘Het is een levensfase waarin alles tegelijk samenkomt’, verklaart Verlinden. ‘Privé is het vaak een drukke periode met de uitbouw van een gezin en de aankoop van een huis, maar tegelijk willen mensen promotie maken.’

Kost voor bedrijven

De toegenomen ziektecijfers betekenen een stevig kostenplaatje voor bedrijven. Securex becijferde dat een bedrijf met 50 werknemers jaarlijks zo’n 270.000 euro uitgeeft aan ziekteverzuim. In dat bedrag zit het gewaarborgd loon dat een werkgever betaalt tijdens de eerste maand afwezigheid, maar ook de extra administratie, het aanwerven van tijdelijke vervangers en het betalen van overuren voor collega’s die bijspringen. De eerste dag afwezigheid kost een werkgever gemiddeld 220 euro voor een arbeider en 337 euro voor een bediende.

Maar ook de overheid ziet de kosten toenemen. De ziekte-uitkeringen kosten de staat zo’n 5 miljard euro en zijn daarmee uitgegroeid tot een grotere uitgavenpost dan de werkloosheid.

Re-integratie

Om langdurig zieken weer aan de slag te krijgen voerde minister van Volksgezondheid Maggie De Block (Open VLD) begin vorig jaar re-integratietrajecten in. Daarin wordt samen met de arbeidsgeneesheer bekeken hoe iemand weer aan de slag kan, eventueel via aangepast werk. Daardoor verloopt de toename van de invaliditeit nu trager dan in de oorspronkelijke ramingen, benadrukt het kabinet-De Block.

De Block wacht op de officiële cijfers eind dit jaar om haar analyse te maken. Toch komt het voor haar niet als een verrassing als er in 2018 opnieuw een toename is van het aantal langdurig zieken. ‘Door de vergrijzing hadden we een lichte stijging verwacht’, klinkt het op haar kabinet. ‘Doordat meer mensen aan het werk zijn, hebben bovendien meer mensen recht op een uitkering als ze ziek worden.’

Griepepidemie

Behalve het langdurige ziekteverzuim zit ook het korte - van minder dan een maand - op het hoogste niveau. Volgens Verlinden heeft dat te maken met de griepepidemie die begin dit jaar uitzonderlijk lang duurde. Toch is de continue stijging van het korte verzuim iets om in de gaten te houden.

‘Vooral het kort absenteïsme brengt hoge directe kosten mee voor de werkgever, die de eerste maand gewaarborgd loon betaalt. Bovendien kan het een alarmsignaal zijn voor een op til zijnde langere afwezigheid.’

7,6 Procent

Het volledige ziektepercentage, met afwezigheden van zowel enkele dagen als langer dan een jaar, bedraagt dit jaar 7,06 procent. Dat is 2,2 procentpunten meer dan tien jaar geleden.

Het volledige ziektepercentage, met afwezigheden van zowel enkele dagen als langer dan een jaar, bedraagt dit jaar 7,06 procent. Dat is 2,2 procentpunten meer dan tien jaar geleden. ‘Als we die trend willen keren, zullen we al heel vroeg in de loopbaan moeten streven naar een job met een aanvaardbare fysieke belasting en werkdruk’, zegt Verlinden. ‘Het lijkt evident, maar veel werkgevers én werknemers zorgen er onvoldoende voor dat die laatsten een job hebben op maat van hun competenties en interesses. Je kan niet wachten tot iemand 55 is om daar rekening mee te houden.’